Thám tử Việt Mỹ - Thám tử, dịch vụ Thám tử tư chuyên nghiệp

Ông sinh năm 1775 trong một gia đình khá giả, trong thời gian nổ ra cuộc Cách mạng Pháp, đã từng phục vụ cho quân đội cộng hòa... Đó chính là Eugen Francois Vidocq, nhân vật chính trong cuốn hồi ký “Vidocq”, xuất phát của thể loại hồi ký hình sự. 

180 năm trước ở Pháp đã ra đời cuốn hồi ký của thám tử lừng danh Eugen Francois Vidocq, hiện nay được biết đến chủ yếu qua bộ phim “Vidocq” với sự tham gia của Jerar Depardie. Vidocq  không chỉ mô tả cuộc đấu tranh của mình chống bọn tội phạm, mà còn cả cái giai đoạn ông gặp rắc rối với pháp luật.

Theo các nhà nghiên cứu văn học, các tác giả đầu tiên của những câu chuyện về các thám tử và giới tội phạm không phải là những nhà văn chuyên nghiệp, mà chính là những kẻ bị kết án.

Hơn nữa, nổi tiếng nhất là những tác phẩm không liên quan gì tới hoạt động tội phạm, nhưng được sáng tác bởi các nhà văn chuyên nghiệp đang ngồi sau song sắt nhà tù hoặc mới được trả tự do không lâu. Vì vậy, các tác phẩm do những tên tội phạm sáng tác hoặc có sự tham gia trực tiếp của chúng, đã mang lại thu nhập không nhỏ cho các nhà xuất bản.

Ví dụ, năm 1797 ở Glasgow nhà xuất bản Galbrite đã cho ra mắt cuốn tiểu sử của tên James Mackeyn bị lãnh án treo cổ vì tội giết người. Không rõ bà quả phụ của kẻ tử tù có nhận được nhuận bút trả cho chồng trước lúc bị hành quyết hay không, nhưng chắc chắn nhà xuất bản đã vớ được một khoản tiền không nhỏ.

Người đến nay được các bậc thức giả nhận định là cha đẻ đích thực thể loại hồi ký hình sự là Eugen Francois Vidocq, người mà trong suốt cuộc đời chìm nổi của mình đã kịp đóng nhiều vai: vừa là kẻ trộm, vừa tù nhân, vừa thám tử.

Ông sinh năm 1775 trong một gia đình khá giả, trong thời gian nổ ra cuộc Cách mạng Pháp, Vidocq đã từng phục vụ cho quân đội cộng hòa, nhưng vài năm sau hoặc là được giải ngũ, hoặc là đảo ngũ.

Không rõ thực hư thế nào nhưng chính quyền coi ông là kẻ đảo ngũ và đã bắt bỏ tù, nhưng Vidocq đã vượt ngục một cách trót lọt. Từ đấy nhiều năm liền Vidocq kiếm sống bằng những cách tồi tệ nhất. Dần dần chán cảnh sống của một tên tội phạm vượt ngục, ông bắt đầu hợp tác với các cơ quan điều tra.

Giới cảnh sát đánh giá cao những thông tin do Vidocq cung cấp, thậm chí còn mời ông làm nội gián. Vidocq không phản đối và tình nguyện ngồi tù tiếp hai năm để “gõ đầu” các bạn tù của mình.

Ra tù Vidocq trở thành một điệp viên ăn lương của cảnh sát. Nhờ am hiểu giới tội phạm, Vicdocq nhanh chóng biến thành nỗi kinh hoàng của bọn tội phạm hình sự Paris. Bản thân Vidocq thích nhắc lại câu nói: “Bọn tội phạm không thông minh, chúng luôn luôn lặp đi lặp lại cùng một số thủ thuật”; mà các thủ thuật này thì Vidocq thuộc nằm lòng.

Rốt cuộc năm 1820 mức độ tội phạm ở Paris giảm đi 40%, còn những kẻ vi phạm pháp luật thì  run cầm cập mỗi khi nghe nhắc đến cái tên của vị cảnh sát trưởng khét tiếng. Người ta kể lại rằng cứ mỗi lần đi kiểm tra các ổ trộm và nhà nghỉ đêm,Vidocq chỉ cần xưng tên mình lên là bọn trộm răm rắp bước ra đầu thú.

Số lượng các giai thoại về Vidocq nói chung là quá phóng đại, nhưng tất cả đều xuất phát từ một nguồn - đó là cuốn hồi ký của chính ông ta được xuất bản năm 1826. Tác giả thành thật thú nhận rằng câu chuyện về cuộc đời ông nhiều chỗ bị một nhà văn viết thuê nào đó  tô vẽ quá mức.

Quả thật, trong cuốn sách đầy rẫy những chi tiết hoang đường kiểu như khi nhân vật ra đời thì trời bỗng nhiên đổ mưa rào, sấm chớp nổi lên, hay những lời tiên tri độc địa của các bà bói..., tuy nhiên giới độc giả (trong số đó có Pushkin đã nhờ bạn bè gửi gấp cho một cuốn hồi ký của Vidocq), hết sức hài lòng được dịp nhìn vào thế giới của bọn tội phạm hình sự và không mấy quan tâm đâu là sự thật, đâu là hư cấu nghệ thuật của câu chuyện.

Cuốn hồi ký của Vidocq đã làm nảy sinh ra nhu cầu đối với thể loại văn học hình sự, và điều này đã được nhiều nhà văn tận dụng, trong đó có Edgar Poe, người được coi là cha đẻ của thể loại văn học trinh thám sau này…

  Trần Duy Anh